------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Z badań przeprowadzonych przez CBOS w październiku 1997 r. wynika zaś, że w Polsce pogłębia się rozwarstwienie majątkowe społeczeństwa. Coraz lepiej wiedzie się kadrze kierowniczej, ludziom z wyższym wykształceniem. Pogarsza się sytuacja rodzin wielodzietnych, ludzi, którzy już wcześniej znajdowali się w złym położeniu. Aż dwie piąte rodzin żyje w "sferze ubóstwa" (40%).
Na gruncie uznania prawa do własności i związanego z nią zysku nie kwestionuje się też prawa do bogacenia się - osiągania wysokiego standardu materialnego, ponadprze-ciętnego poziomu konsumpcji. Wiążąc bogactwo z zyskiem wiąże się je jednak ze "słusz-nym zyskiem''. Ponadto, z pozycji etyki, formułowana jest krytyka egoistycznego ko-rzystania z bogactwa oraz zgłaszane są postulaty świadczeń przez ludzi majętnych na rzecz społeczności. Są to, więc postulaty (zgłoszone m.in. przez katolicką naukę społeczną) czynienia "słusznego użytku ze swego bogactwa' - łożenia na rzecz ubogich, chorych, dotkniętych cierpieniem ludzi.
Są to postulaty dzisiaj powszechnie propagowane. I tak w Irlandii od dziesięciu lat organizowany jest dla biznesmenów konkurs dobroczynności, dzięki któremu szczodrzej wspierają oni materialnie pozarządowe inicjatywy społeczne. W Polsce Forutn Inicjatyw Pozarządowych oraz miesięcznik "Businessman Magazine'' przy współudziale i innych instytucji zorganizowało z dniem 02.12.1997 r. podobny konkurs pod nazwą "Dobroczyńca Roku". Jego celem jest swoista wymiana: firmy wspierają inicjatywy społeczne, dzięki czemu cieszą się większym prestiżem i uznaniem, co wpływa na wzrost ich osiągnięć. Amerykańskie sondaże wykazują, że przy wybieraniu porównywalnych jakościowo i cenowo produktów 75% konsumentów kieruje się oceną producenta jako zaangażowanego we wspieranie działań społecznych. Wynik konkursu ma być ogłoszony w kwietniu 1998 r. (Z prasy).
Wspomniany konkurs uznać można za jedną z prób godzenia wymogów ekonomii i etyki - przezwyciężania rozbieżności między twardymi regułami rynku a wzniosłymi, lecz "nieżyciowymi", pozostającymi w sferze iluzji ideałami moralnymi, które łatwo przeradzają się w czcze moralizatorstwo. Tam, bowiem, gdzie w grę wchodzi interes materialny, znacznie łatwiej nawet "nauczyć" pewnych zasad moralnych, niż je, wyegze-kwować, jeśli nie jest dostrzegalna także ich użyteczność.
Ekonomia na ogół zakłada, że egoizm jest jedną z najistotniejszych cech natury ludzkiej i na niej buduje swoje koncepcje. Egoizm uznawany jest w nich za podstawowy czynnik motywujący do efektywnej działalności gospodarczej. Toteż z tego punktu widzenia wartość człowieka - np. pracownika - mierzona jest przede wszystkim materialnymi efektami tej jego działalności. Wiedza, zdolności, cnoty osobiste mają wartość o tyle, o ile przynoszące efekty. W etyce również można napotkać koncepcje przyjmujące, że egoizm jest naturalną cechą człowieka. Ale większość z tych koncepcji stara się egoizm, jeśli nie eliminować, to przynajmniej ograniczać, sprowadzając go do rozumnych wymiarów ("egoizm rozumny").
ETYKI ZAWODOWE A ETYKA BIZNESU
- Istota i funkcje etyki zawodowej
- Pojęcie grup zawodowych a pojgcie biznesu
- Czy możliwa jest i czym jest etyka biznesu?
- Zarys historii etyki biznesu
- Współczesne przesłanki i uzasadnienia etyki biznesu
- Podstawowe płaszczyzny etyki biznesu
PODZIAŁ PRACY I ZRÓŻNICOWANIE MORALNOŚCI.
Jedną z przyczyn zróżnicowania moralności - wielości systemów wartości, reguł, odrębnych kodeksów moralnych - jest społeczny podział pracy, wyrażający się w istnieniu odrębnych zawodów i grup zawodowych. To zaś jest podstawą wyodrębniania etyk-moralności - zawodowvch i ich kodeksów.
Sprawa ta jest szeroko podejmowana i analizowana oraz kontrowersyjna, wzbudza dyskusje, w których zajmowane są sprzeczne stanowiska w sprawie istnienia, potrzeby i sensu konstruowania poszczególnych etyk zawodowych. Jedni teoretycy kwestionują ich potrzebę i sens, uznają je za zbędne "mnożenie bytów", obawiają się, iż prowadzi to do "atomizacji" moralnej społeczeństwa, powstawania swoistej "wieży Babel", w której każda grupa ma jakąś odrębną moralność, podczas gdy niezbędna jest jedna ludzka". Jest faktem, że współcześnie istnieje ogromna ilość zawodów, niekiedy bardzo specjalistycznych i ilościowo nielicznych. (W Polsce wyodrębnia się ok. 2.400 grup zawodowych, w USA np. -ponad 20.000). Inni bronią etyki zawodowej, podejmują dotyczące jej analizy.
Istnienie lub nieistnienie etyk zawodowych - przynajmniej w odniesieniu do licznych grup zawodowych lub grup łączących wiele specjalności - nie jest sprawą ani arbitralnych, teoretycznych decyzji powołujących je do życia lub je znoszących, ani żadnych "plebiscytów" -za lub przeciw. Etyki zawodowe są faktem społecznym --jak faktem są poszczególne zawody. Są faktem także w sensie istnienia odrębnych kodeksów moralności zawodowej. I są społeczną koniecznością.
Stwierdzenie, że każda grupa zawodowa ma swoją etykę (moralność) zawodową, oznacza, iż ma ona swój status moralny, związany z charakterem wykonywanej pracy, kieruje się swoistymi regułami, napotyka swoiste sytuacje i dylematy moralne. Szeroko, np. jest dyskutowana kwestia prawa lekarzy do strajku, prawa do ujawniania szczegółów czyjegoś życia osobistego przez dziennikarzy, udziału polityków w organizmach gospodarczych itp.
Pojęcie: etyka zawodowa (moralność zawodowa - określeń tych powszechnie używa się zamiennie) - oznacza system norm moralnych, związany z podziałem pracy i sposobem jej wykonywania. Pojęciem tym często obejmuje się również teo-retyczną refleksję etyczną dotyczącą społeczno-zawodowego zróżnicowania mo-ralności. Przedmiotem tej refleksji jest m.in. geneza, istota i funkcje moralności grup zawodowych oraz jej historyczne przejawy. Refleksja o charakterze normatywnym dąży do określenia podstawowych wartości moralnych związanych z działalnością poszczególnych zawodów, właściwych dlań systemów powinności oraz wzorców moralnych. W aspekcie socjologicznym jej przedmiotem jest rzeczywisty stan moralny określonych grup.
W tym rozumieniu może ona oznaczać:
- rzeczywiste, stwierdzane empirycznie, postawy moralne, ujawniane w procesie wy-konywania czynności pracowniczych przez przedstawicieli określonych zawodów;
- panujące w świadomości danej grupy zawodowej przekonania dotyczące jej powinności moralnych, zasad i norm jakie winny byś przestrzegane przez jej członków:
- zwerbalizowane i ujęte w oficjalne dokumenty - kodeksy - zestawy zasad i norm moralnych dotyczące określonych grup.
Tradycje etyki zawodowej, przynajmniej w odniesieniu do niektórych zawodów, sięgają epoki starożytnej. Najwcześniej powstawały kodeksy etyki zawodowej lekarzy (tzw. przysięga t-Iipokratesa), wojowników, prawników. Rozważania teoretyczne na temat zawodowego zróżnicowania moralności występowały zwłaszcza w pracach myślicieli epoki nowożytnej, a m.in. Mandevilla, Monteskiusza, a później Durkheima, który stwierdzał m.in., że tyle jest form moralności, iie jest różnych zawodów_ Dużą rangę natomiast problematyka etyki zawodowej zyskała we współczesnej refleksji etycznej.
Źródeł szerokiego zainteresowania etyką poszczególnych zawodów należy doszukiwać się przede wszystkim w warunkach współczesnej cywilizacji, a zwłaszcza w powstawaniu nowych gałęzi wytwarzania i nadal pogłębiającej się, specjalizacji pracy. Tworzą się nowe techniczne i organizacyjne warunki pracy. Technika współczesna rodzi nowe problemy, które w historii nie występowały, jak np. eksperymenty naukowe, zwłaszcza biologiczne, genetyczne, sztuczne zapładnianie, klonowanie. Stawia ona nowe problemy nawet przed tradycyjnymi zawodami, jak zawodem prawnika, uczonego, lekarza. Na tym tle w wielu środowiskach pracowniczych powstają nowe dylematy mora(ne. Przyczyną współczesnego wzrostu zainteresowania problemami etyki zawodowej jest również zwiększenie się liczby zawodów mających bezpośredni wpływ na losy jednostek i społeczeństwa, powołanych do ochrony podstawowych wartości społecznych, nie ograniczających się jedynie do wytwarzania określonych przedmiotów.
Etyka - moralność - zawodowa, ujmując sprawę zasadniczo, nie jest czymś od-miennym, tym bardziej zaś sprzecznym w stosunku do owej moralności powszechnej, "ludzkiej". Stanowi ona przełożenie ogólnospołecznych wymogów moralnych na język konkretnych warunków, sytuacji i zadań związanych z pracą zawodową. Moralność w ogóle domaga się np. uczciwości, prawości, poszanowania ludzkiej godności, życzliwości itp., że pozostaniemy przy najbardziej elementarnych pojęciach. Lecz co to znaczy uczciwość, prawość, życzliwość w ogóle? Czy można być "dobrym" w sensie moralnym człowiekiem w ogóle? W pewnych granicach tak-w tych granicach m.in. pojęcie uczciwości pojmujemy jednakowo w odniesieniu do każdego człowieka, bez względu na wykonywany zawód, wiek. Poza tym jednakże te ogólne pojęcia zaczynają się różnicować w zależności od sytuacji, w jakich znajdują się ludzie, także w związku z ich pracą zawodową. Uczciwość lekarza, nauczyciela czy prawnika ujawnia się w innym rodzaju postępowania niż uczciwość producenta czy sprzedawcy.
Swoistość etyki zawodowej polega również na tym, że w każdym jej systemie obiegowe społecznie postulaty moralne znajdują własną hierarchizację. W każdej etyce zawodowej istotne są sprawy dumy zawodowej, solidności, poczucia odpowiedzialności, solidarności grupowej. Ale oprócz tego dla grupy np. pracowników transportu podstawowe wymagania dotyczą trzeźwości i punktualności: w służbie zdrowia - zachowania tajemnicy lekarskiej oraz życzliwości dla pacjentów.
Specyfika poszczególnych systemów moralności zawodowej wyraża się ponadto i w tym, że w jej obrębie występują niekiedy mniej lub bardziej dostrzegalne modyfikacje podzielanych społecznie poglądów moralnych, obowiązują reguły moralności częściowo tylko obowiązujące w innych systemach (lub społeczeństwie w ogólności).
O swoistym charakterze danej etyki zawodowej decyduje też zalecany przez nie sposób rozstrzygania konfliktów moralnych. Są zresztą zawody, ze swej istoty konfliktorodne. Wykonywaniu tych zawodów towarzyszą nieuchronnie sytuacje konfliktowe-zderzenie się różnych norm i wartości moralnych. Do takich m.in. należy zawód prawnika, lekarza, dziennikarza.
Swoistość etyki zawodowej wyraża się również w jej funkcjach. Jedną z nich jest regulowanie stosunku człowieka do obowiązków zawodowych. Inną regulowanie wzajemnych stosunków ludzi w środowisku pracowniczym.
O realności i doniosłości problematyki zawodowej świadczy też wielość komisji etycznych, mających stać na straży etyki poszczególnych zawodów, wypowiadać się w kwestiach spornych, a także stosować sankcje moralne wobec osób zachowujących się niezgodnie z wymogami moralnymi. Komisje takie istnieją m.in. w polityce, nauce, mediach (np. Rada Etyki Mediów, czy Komisja Etyczna TVP), podobnie jak sądy koleżeńskie, sądy honorowe, izby.
Odrębna kwestia z zakresu etyki zawodowej to kwestia kodeksów. Wielu dyskutantów do nich sprowadza całą kwestię, a mając zastrzeżenia do samej idei kodeksu -- neguje i sens etyki zawodowej.
Są wszakże zawody, które bądź się ubiegają o takie spisane, wyrażone w postaci publikacji zestawy deontologiczne, a więc klasyczne kodeksy, które je formułują w swym środowisku, lub, którym się je serwuje z, zewnątrz, aby uczytelnić i uwierzytelnić moralnie ich role zawodowe, powinności, oraz oczekiwania-prawa do określonych wobec nich oczekiwań - ze strony społecznej, odbiorców ich usług. Są to zawody powołane do tworzenia lub ochrony oraz realizacji wartości szczególnie istotnych, podstawowych, związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb zbiorowości i jednostek ludzkich. Takich jak życie i zdrowie, prawda i sprawiedliwość, wolność i godność, bezpieczeństwo, integralna osobowość. Nie jest dziełem przypadku, że właśnie na gruncie zawodów nauczycieli, uczonych, służby zdrowia, prawników, dziennikarzy, ludzi trudniących się biznesem, także polityków, parlamentarzystów itp. powstają wspomniane komisje zajmujące się postawami moralnymi reprezentantów tych grup, lub ogólniej problematyką etyki swych profesji, np. etyką biznesu lub reklamy.
Wymagania zawarte w tych kodeksach (także niepisanych) bywają przy tym różnie formułowane. Jedne z nich mają postać zakazów, określają to, czego na gruncie danego zawodu nie wolno, nie powinno się czynić. Pełnią one funkcje profilaktyczne - przestrzegają przed pokusami moralnymi, jakie szczególnie w danym zawodzie łatwo, np. przed korupcją, wykorzystaniem stanowiska dla celów prywatnych, nieuczciwością. Inne zasady występujące w kodeksach zawodowych mają postać nakazów, dotyczą właśnie chronienia tych wartości wewnątrz grupy, wobec odbiorców jej usług, przedmiotów oddziaływania, a także wobec społeczeństwa jako całości.
O konkretnej treści etyki zawodowej, o jej strukturze, układzie hierarchicznym, brzmieniu jej poszczególnych zasad decyduje wiele czynników. Należą do nich zwłaszcza:
- ewentualne tradycje danego zawodu, wartości moralne zrośnięte na trwałe z jego funkcjonowaniem, niezależnie od zmian zachodzących w strukturze społecznej czy w warunkach technicznych wykonywania zawodu;
- warunki zewnętrzne funkcjonowania danego zawodu: konkretne warunki życia i potrzeby danego społeczeństwa, a również warunki techniczne wykonywania zawodu; - charakter zadań danego zawodu i ich społeczna ranga, miejsce, jakie ten zawód zajmuje w społecznym podziale pracy;
- uprawnienia danego zawodu, które są pochodnymi spełnianych funkcji. Te uprawnienia nakładają na przedstawicieli poszczególnych zawodów określone powinności moralne, ale mogą też stwarzać okazję do swoistych nadużyć;
- struktura wewnętrzna danego zawodu, układ powiązań i zależności międzyludzkich.
CZY BIZNES JEST ZAWODEM?
Czy ludzi biznesu można potraktować jako grupę zawodową, a etykę biznesu jako odmianę etyki zawodowej`? Kryteriami pozwalającymi wyróżnić poszczególne zawody są głównie kwalifikacje i funkcje pełnione przez ich przedstawicieli, których łączy jednakowy stosunek do przedmiotu pracy. Przy określaniu jakiejś grupy społecznej jako grupy zawo-dowej bierze się głównie pod uwagę:
a) trwałość wykonywanych czynności wydzielonych w ramach społecznego podziału pracy,
b) czerpanie środków do życia z wykonywania tych czynności,
c) określone kwalifikacje i umiejętności zawodowe danej grupy i
d) związek prestiżu i pozycji społecznej jednostki i grupy z wykonywanymi czynnościami oraz położeniem materialnym.
W zależności od rozwoju warunków społeczno-ustrojowych i cywilizacyjnych zmianie ulega miejsce poszczególnych grup zawodowych na skali ich prestiżu w wyobrażeniach potocznych, co świadczy także o zmianie aspiracji społecznych, zwłaszcza młodzieży. Wskazują na to m.in. wyniki - zasługujące na miano ciekawostki - sondażu przeprowadzonego w Rosji wśród młodzieży między czternastym i siedemnastym rokiem rycia. Uczestnicy sondażu na skali prestiżu umieścili trzydzieści sześć zawodów. Na pierwszym miejscu zaszeregowano księgowego, na drugim prawnika, na trzecim bankiera, a na czwartym biznesmena. Miejsce osiemnaste zajął... płatny zabójca, prosty-tutka dwudzieste czwarte, następne naukowiec i nauczyciel, trzydzieste drugie inżynier, potem oficer, trzydzieste piąte urzędnik, a ostatnie kosmonauta. W sondażu zaś przepro-wadzonym dziesięć lat temu wśród uczniów szkół średnich w ZSRR pierwsze miejsce zajmowali kosmonauta, inżynier, oficer (z prasy, listopad 1997).
Ludzi biznesu nie można oczywiście utożsamić ściśle z określoną grupą zawodową, chociaż stosowane bywa określenie "zawód biznesmena", ("etyka zawodu biznesmena"). Częściej mówi się właśnie o "ludziach biznesu'', "świecie biznesu" itp. Wszak biznes to zarówno właściciele (współwłaściciele, akcjonariusze), a więc pracodawcy - jak i zatrudnieni pracownicy. Biznes obejmuje różne zawody menedżera, prawnika, księgowego, sprzedawcy, także lekarza itp. Stanowią go jednostki ludzkie oraz zwarte ich grupy. Korporacje, stowarzyszenia, także zakłady pracy, firmy, spółki, banki. Biznes działa we wszelkich dziedzinach życia gospodarczego i szerzej - społecznego. Od produkcji dóbr materialnych i przedsiębiorstw je wytwarzających, firm handlowych i transportowych, przez rzemiosło, usługi w zakresie ochrony zdrowia, edukacyjno-oświatowe, turystyczne, prawnicze, doradztwo i konsulting, np. w sprawach podatkowych, agencje ochroniarskie i wywiadowcze, do tzw. przemysłu rozrywkowego, sportowego, usług pogrzebowych itp.
Amerykański miesięcznik "Workig Woman" opublikował listę 2~ nowych zawodów dających kobietom szansę na błyskotliwą karierę i wysokie zarobki. Są wśród nich m.in. zawody: lobbisty, broniącego interesów firm i grup zawodowych, bibliotekarza w firmie, kwestarza zdobywającego pieniądze dla firm nie nastawionych na zysk, koordynatora kontaktów z pracownikami, konsultanta do spraw zarządzania, a także menedżera środowiska, inżyniera systemowego, sprzedawcy kart kredytowych. Wśród 22 nowych zawodów, jakie rząd francuski pragnie utworzyć dla bezrobotnych, znajduje się np. agent przyjaznej atmosfery w środkach komunikacji zbiorowej (z prasy).
Sens pochodzącego z języka angielskiego terminu "biznes'' (ang. business - interes, businessman - człowiek interesu) wiąże się z prywatną własnością kapitału, z wolną gospodarką rynkową, inicjatywą podmiotów gospodarujących i ponoszonym przez nie ryzykiem własnym. Inaczej: to działalność dochodowa wymagająca kapitału i własnej inicjatywy, przedsiębiorczości. Potocznie zaś biznes, to działalność "własna", "na swoim" - stan posiadania i wykonywania w związku z tym stanem czegoś, co przynosi dochód. Z biznesem wiąże się też nie tylko ryzyko, ale i niezbędną siłę przebicia".
Sprawy tej złożoności i wieloukładowej struktury biznesu są oczywiste i nie wymagają szerszych analiz. Już tak pobieżne ich zasygnalizowanie skłania do wniosku, że etyka biznesu jest jedynie spokrewniona z etyką zawodową - jest to jednak swoista, odrębna kategoria.
Etykę biznesu utożsamia się niekiedy z etyką życia gospodarczego w ogólności lub z etyką gospodarczą. Nie wydaje się to jednak w pełni uzasadnione. Pojęcie "etyka życia gospodarczego" jest znacznie szersze niż pojęcie "etyka biznesu". To pierwsze odnosi się wszak do całości życia gospodarczego -- do systemu własności. także do udziału w tym życiu instytucji państwa, przedsiębiorstw państwowych, wiejskich gospodarstw rodzinnych, międzypaństwowych organizacji gospodarczych. Etyka życia gospodarczego obejmuje też-w naszych warunkach-politykę prywatyzacji i reprywatyzacji, politykę budżetową, cen ustalanych przez instytucje rządowe. W etyce tej jest miejsce na oceny form własności, wolnego rynku, zysku. Także na szerszą koncepcję pracy, sprawiedliwości.
Etyka biznesu nie podejmuje zagadnień związanych z moralną oceną gospodarki ryn-kowej, na przykład wpływu, jaki mają mechanizmy rynkowe na hierarchie wartości czło-wieka, na jego system potrzeb, nie zajmuje się kwalifikacją etyczną uprawiania określo-nych zawodów. Przyjmuje natomiast własność prywatną, wolny rynek i jego instrumenty -pieniądz, zysk - za obiektywne fakty i próbuje określić zgodne z etyką zasady rzetelnego i uczciwego funkcjonowania na nim podmiotów gospodarczych.
Stosowanie tych różnych określeń jest w pewnym sensie kwestią konwencji, co do stosowanego nazewnictwa - wszak przedmiot oglądu i ocen pozostaje w zasadzie ten sam. Za posługiwaniem się terminem: "etyka biznesu" (również zaczerpniętym z języka angielskiego) przemawia i to, że sytuuje on problem na gruncie refleksji światowej.
W obszarze etyki biznesu wyróżnia się niekiedy węższe sfery, stosując do nich odrębne określenia, w rodzaju: "etyka działalności gospodarczej", "etyka przedsiębiorczości", a także "etyka menedżerska", "etyka zarządzania", "etyka reklamy", handlu ("etyka kupiecka"), konkurencji czy negocjacji.
<<< poprzednie następne >>>
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
tworzenie stron : GRY ONLINE : Odzież Ciążowa : szafy wnękowe : ubezpieczenie zdrowotne : Bielizna erotyczna : zawroty głowy : Kite : projekty domów : Bukmacher : opakowania : alveo : Gry dla dzieci : homeopatia : wspólnoty Częstochowa :
Katalog stron
:
Auto giełda
:
Tapety
:
Buty : systemy sygnalizacji pożaru : hala warszawa : miłosny opis : materiały budowlane Wrocław:
tworzenie stron
:
projektowanie stron internetowych
:
projektowanie stron www
:
projektowanie stron
:
tworzenie stron www
:
tworzenie stron internetowych
:
stromag
:
siłowniki hydrauliczne
:
amatorki
:
zdjęcia erotyczne
:
zdjecia erotyczne
:
strony erotyczne
:
galeria erotyczna
:
program partnerski
:
informator ślubny
:
stoły do masażu , łóżka do masażu
Najlepszy Portal w Necie Zerknij.eu : Jutero.pl - dzisiaj kupujesz Jutero u Ciebie : samochody mazda : http://www.marcinmatuszak.pl/ : smycze : podróźe : zdrowie kobiety : Justin Bieber : teksty piosenek : pozycjonowanie
:
Parking przy lotnisku Katowice w Pyrzowicach
:
Notatki, materiały, opinie WSZiF
:
sex
:
erotyka
:
porno
:
filmy porno
:
Projekty domów
:
sklep internetowy
:
Last minute
:
Turcja last minute
:
Tunezja last minute
:
Egipt last minute
:
Grecja last minute
:
Nowe mieszkania we Wrocławiu
:
Apartamenty we Wrocławiu
:
Reklama w internecie
:
Tworzenie stron
:
Ciastka
:
Czekoladki
|